Een recent opiniestuk in Knack vestigt de aandacht op een blinde vlek in het Belgische gezondheids- en begrotingsdebat: de enorme maatschappelijke kost van onbehandelde psychische klachten. Terwijl het publieke debat vaak focust op langdurige arbeidsongeschiktheid, controlemechanismen of de rol van ziekenfondsen, blijft de kernvraag te vaak onderbelicht: waarom vallen zoveel mensen langdurig uit?
De cijfers zijn bekend. Psychische aandoeningen vormen een belangrijke oorzaak van langdurige arbeidsongeschiktheid, vooral bij jongere volwassenen. Volgens internationale en Belgische ramingen kost slechte geestelijke gezondheid ons land jaarlijks ongeveer 5% van het BBP. Die kost zit niet alleen in uitkeringen of ziekenhuiszorg, maar ook in productiviteitsverlies, presenteïsme, herval en laattijdige behandeling.
Voor BFAP is de conclusie helder: België moet veel sterker investeren in gespecialiseerde ambulante geestelijke gezondheidszorg. De internationale aanbevelingen van onder meer WHO, OECD en Europese instellingen wijzen al jaren in dezelfde richting: zorg moet toegankelijk, gemeenschapsgericht en tijdig beschikbaar zijn. Dat betekent niet méér versnippering, maar een sterker zorgmodel waarin psychiaters, huisartsen, psychologen en andere zorgverleners structureel kunnen samenwerken.
Vandaag is die ambulante zorg te vaak de zwakke schakel. Wachtlijsten lopen op, praktijken sluiten hun aanmeldingen, gespecialiseerde psychotherapie blijft voor veel patiënten financieel onbereikbaar, en ambulante psychiaters werken vaak zonder voldoende ondersteuning of structurele financiering. Daardoor komt zorg pas laat, op een moment dat klachten complexer zijn geworden en de maatschappelijke kost al sterk is opgelopen.
BFAP pleit daarom voor drie prioriteiten: een terugbetalingskader voor gespecialiseerde psychotherapie en traumabehandeling, een structureel model voor collaborative care tussen huisarts, psycholoog en psychiater, en een correcte financiering van ambulante psychiatrie als volwaardige medische specialistische zorg.
Investeren in ambulante geestelijke gezondheidszorg is geen symbolische maatregel. Het is een noodzakelijke keuze om hospitalisaties, langdurige arbeidsongeschiktheid en menselijk lijden te verminderen. Een beleid dat geestelijke gezondheid ernstig neemt, moet niet alleen spreken over preventie en inclusie, maar ook de gespecialiseerde zorg financieren die patiënten nodig hebben wanneer klachten ernstig of complex worden.
Voor BFAP is dat de kern van de opdracht: ambulante psychiatrie zichtbaar maken, versterken en structureel verankeren binnen een moderne geestelijke gezondheidszorg. Niet als randzorg, maar als essentieel onderdeel van een rechtvaardig, doeltreffend en duurzaam zorgsysteem.
Lees hier het originele Knack-artikel.